ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın sunduğu barış teklifini “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirmesi, küresel enerji piyasalarında büyük bir dalgalanmaya yol açtı. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim yeniden artarken, petrol fiyatları sert bir şekilde yükselişe geçti ve Körfez bölgesinde bir savaşın patlak verme ihtimali endişeleri artırdı.
Trump’ın İran’ın önerisini reddetmesinin ardından petrol fiyatları, pazartesi günü varil başına 4 doların üzerinde bir artış gösterdi. ABD, yaklaşık on haftadır süregelen çatışmaları sona erdirmek amacıyla müzakereleri başlatmayı önermişti. İran ise pazar günü kapsamlı bir yanıt vererek, savaşın tüm cephelerde sona ermesini istedi ve özellikle Lübnan’daki çatışmalara dikkat çekti. Ayrıca, İran, savaş nedeniyle uğranılan zararların tazminini talep ederken Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarına da vurgu yaptı.
İran medyası, Tahran’ın ABD’den deniz ablukasının kaldırılmasını, yeni saldırılara karşı güvence verilmesini, yaptırımların sona erdirilmesini ve İran petrol satışına yönelik ambargoların kaldırılmasını istediğini bildirdi.
Trump, İran’ın taleplerine sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yanıt vererek, “Hiç hoşuma gitmedi. TAMAMEN KABUL EDİLEMEZ” ifadelerini kullandı. Ancak bu yanıtında daha fazla detay vermedi. Washington’un önerisinin, öncelikle çatışmaların sona erdirilmesini, ardından ise İran’ın nükleer programı gibi tartışmalı konularda müzakerelere başlanmasını içerdiği belirtildi.
Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir nokta haline geldi. Bölgedeki gerilim nedeniyle boğazdaki gemi trafiği büyük ölçüde durma noktasına gelirken, son günlerde sadece üç petrol tankerinin geçiş yaptığı bildirildi. Piyasa analistleri, petrol fiyatlarının Washington ve Tahran’dan gelen açıklamalara bağlı olarak dalgalanmasının sürdüğünü vurguladı.
ABD, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için uluslararası destek arayışında bulundu ancak bu çabalar sınırlı kaldı. NATO müttefiklerinin, kapsamlı bir barış anlaşması ve uluslararası yetki olmadan bölgeye savaş gemisi göndermeye sıcak bakmadığı ifade ediliyor. Savaşın uzaması, ABD’de de siyasi baskıları artırmakta; kamuoyu araştırmaları, yükselen akaryakıt fiyatlarının seçmenler arasında rahatsızlık yarattığını gösteriyor.
İsrail Başbakanı Netanyahu, savaşın henüz sona ermediğini belirterek, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları, füze kapasitesi ve bölgedeki müttefik gruplara yönelik operasyonların devam edeceğini söyledi. CBS News’e konuşan Netanyahu, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji trafiğini durdurma kapasitesinin başlangıçta hafife alındığını ifade etti. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan da, “Asla düşmana boyun eğmeyeceğiz” diyerek ülkesinin ulusal çıkarlarını koruyacağını vurguladı.
Körfez bölgesindeki gerilim, ateşkes çabalarına rağmen sürmeye devam ediyor. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’dan geldiği belirtilen iki insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı. Katar ise Abu Dabi’den gelen bir yük gemisine yönelik drone saldırısını kınadı. Kuveyt, hava sahasına giren “düşmanca” insansız hava araçlarına karşı hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyurdu. Lübnan’ın güneyinde ise İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların ateşkese rağmen devam ettiği bildirildi.
About the Author
